Obchodzona 6 stycznia uroczystość Objawienia Pańskiego nazywana jest potocznie Świętem Trzech Króli. Stanowi jedno z najstarszych świąt w Kościele katolickim. Na ziemiach wschodnich było obchodzone od III, a na Zachodzie od końca IV wieku. Dawniej właśnie tego dnia Kościół grecki celebrował Boże Narodzenie jako uroczystość Epifanii, tzn. „zjawienie się Boga na ziemi w tajemnicy Wcielenia”. Dopiero koniec IV w. przyniósł zmianę w Kościele Powszechnym, który do liturgii wprowadził dwie różne uroczystości: Boże Narodzenie – 25 grudnia i święto Trzech Króli – Objawienia Pańskiego – 6 stycznia.

Święto Trzech Króli nawiązuje do opisywanych w Ewangelii św. Mateusza Mędrców ze Wschodu, którzy prowadzeni przez gwiazdę przybyli do Betlejem, aby pokłonić się nowo narodzonemu Jezusowi i złożyć Mu dary. To właśnie oni symbolizują wszystkich ludzi – w tym pogan, warstwy społeczne i pochodzenie oddające hołd człowiekowi – Bogu Jezusowi Chrystusowi.

Tradycja trzech króli wiąże się z proroctwami Starego Testamentu skąd wywodzi się przekaz zgodnie, z którym ofiarowali oni nowo narodzonemu Dziecku: złoto, kadzidło i mirrę symbolizujące godność królewską wypływającą z połączenia natury boskiej i ludzkiej stanowiąc dowód, że jest Zbawicielem. Należy pamiętać, że  biblijne opisy nie mówią o tym, ilu naprawdę było mędrców i jakie były ich imiona. Te przekazywane nam pochodzą z tradycji zachodniego chrześcijaństwa.

6 stycznia od XVIII w. tradycyjnie w kościołach święcona jest kreda, którą należy na drzwiach swojego domu napisać: K+M+B, krzyżyk oraz cyfry bieżącego roku. Napis ten to skrót łacińskiej sentencji: „Christus mansionem benedicat” – „Niech Chrystus Błogosławi ten dom lub to mieszkanie”. Jest jeszcze jedna interpretacja mówiąca, że to pierwsze litery łacińskich nazw trzech zbawczych zdarzeń świętowanych w Epifanię: Cogitum – Matrimonium – Baptisma (łac. Poznanie – Wesele – Chrzest).

Dawniej święcono w tym dniu, także złoto i kadzidło. Tradycja ta narodziła się na przełomie XV i XVI wieku. Kadzidłem, którym była żywica z jałowca, okadzano domy i obejście, wierząc, że ochroni to przed chorobami i wszelkimi nieszczęściami, a złotem w tym samym celu dotykano szyi. Ten dzień w tradycji słowiańskiej był również zakończeniem okresu tzw. godów. Stanowił symbol zwycięstwa światła nad ciemnością – czas, kiedy zaczyna przybywać dnia, a nocy ubywać przynosząc ludziom nadzieję, optymizm oraz radość. Rozpoczynał równocześnie karnawał. W Polsce miała miejsce kolęda przebierańców, którzy jako Trzej Królowie z towarzyszącymi im innymi postaciami odwiedzali okoliczne domy z życzeniami pomyślności i odtwarzali sceny przybycia do Betlejem.

%foto UMDT  %foto UMDT

Obecnie nowym zwyczajem występującym w wielu polskich miastach jest, że dzień Objawienia Pańskiego odbywają się uliczne jasełka połączone ze wspólnym kolędowaniem całych rodzin. Mają miejsce parady orszaku Trzech Króli.