Dzisiaj mija 156. rocznica wybuchu Powstanie Styczniowego, które objęło swym zasięgiem Królestwo Polskie znajdujące się pod zaborem rosyjskim.
Miało charakter wojny partyzanckiej, podczas której stoczono ponad 1200 bitew i potyczek. Powstanie Styczniowe było największym polskim zrywem narodowym w XIX wieku i przyniosło sympatię dla sprawy polskiej na arenie międzynarodowej. Chociaż zakończyło się klęską miało istotny wpływ na utrzymanie polskiej tożsamości nie tylko na terenie zaboru rosyjskiego, ale także w pozostałych dwóch zaborach.

Powstanie Styczniowe nie przeszło bez echa w Dąbrowie Tarnowskiej, gdzie Ludwik Zakrzewski organizował grupy chłopskie do działań wyzwoleńczych. Aktywizował środowisko wiejskie i miejskie zyskując przy tym zaufanie ludzi oraz szacunek całego tutejszego społeczeństwa. Pamięć o Zakrzewskim przetrwała do dnia dzisiejszego; dzięki staraniom Związku Dąbrowiaków odnowiony został pomnik tego patrioty. 

%foto UMDT  %foto UMDT

W dniu wybuchu powstania sześć tysięcy przeciwników caratu zaatakowało rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Powstanie rozszerzyło się na cały kraj, a następnie na tereny Litwy, Białorusi i Ukrainy. Działania zbrojne trwały do jesieni 1864 r., a tak zwane „państwo podziemne” funkcjonowało do
1865 r. Pomimo klęski militarnej, umocniło ono polską świadomość narodową, miało też wpływ na dążenia niepodległościowe następnych pokoleń. Jednocześnie trudno zapomnieć o ofiarach jakie pochłonęło – zginęło w nim 20 tysięcy Polaków, a dwa razy tyle zostało zesłanych na Syberię.
Po jego stłumieniu zlikwidowane zostały resztki autonomii Królestwa Polskiego, carscy urzędnicy wzmogli jeszcze rusyfikację Polaków i represje wobec nich.

%foto UMDT  %foto UMDT… Dla nas, żołnierzy wolnej Polski, powstańcy 1863 roku są i pozostaną ostatnimi żołnierzami Polski, walczącej o swą swobodę, pozostaną wzorem wielu cnót żołnierskich, które naśladować będziemy.
Dla uczczenia ich i upamiętnienia 1863 roku w szeregach armii polskiej, wydałem rozkaz zaliczenia do szeregów wojska wszystkich weteranów 1863 roku z prawem noszenia munduru wojsk polskich w dni uroczyste. Witam ich tym rozkazem, jako naszych Ojców i Kolegów. … 
To fragment z okolicznościowego rozkazu w rocznicę Powstania Styczniowego, który wydał Józef Piłsudski 21 stycznia 1919 roku. Wskazywał na wyjątkowy stosunek Naczelnika państwa polskiego do tego zrywu narodowego.

Odrodzona w 1918 roku II Rzeczpospolita, wolą swoich przywódców nawiązywała do chlubnych wzorców i tradycji niepodległościowych. Bohaterski etos powstania listopadowego, a później styczniowego pomimo ich tragicznego wymiaru, był istotnym elementem budowania świeżo odzyskanej tożsamości narodowej, kształtowania postaw patriotycznych oraz zbiorowej pamięci pokoleń.

%foto UMDT  %foto UMDTNadanie Orderów Virtuti Militari żyjącym weteranom powstania styczniowego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego na stokach Cytadeli Warszawskiej w rocznicę stracenia Romualda Traugutta 5 sierpnia 1921 / autor: commons.wikimedia.org