W 80. rocznicę pierwszej deportacji Żydów do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu, Instytut Pamięci Narodowej we współpracy z Państwowym Muzeum na Majdanku zorganizował uroczystość, upamiętniającą ofiary zbrodniczej niemieckiej Akcji „Reinhardt”, trwającej od marca 1942 r. do jesieni 1943 r. W jej trakcie zamordowano setki tysięcy mieszkańców Małopolski.
15 marca 2022 r. w Muzeum i Miejscu Pamięci w Bełżcu (woj. lubelskie, pow. tomaszowski) złożono hołd Żydom – obywatelom polskim, a także innym ofiarom, wymordowanym przez Niemców podczas Akcji „Reinhardt”. Uroczystości rozpoczęły się o godz. 12.00. W programie znalazły się m.in. modlitwa za ofiary zagłady oraz pozostawienie w niszy Ohel zapalonych zniczy, które dla zebranych przygotowali organizatorzy uroczystości. W uroczystościach uczestniczył m.in. Burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej Krzysztof Kaczmarski oraz Pani Jolanta Stelmach.

Zbrodnicza operacja wymierzona była w polskich Żydów mieszkających na terenie okupacyjnego Generalnego Gubernatorstwa i Okręgu Białostockiego. Dotknęła przede wszystkim ludność zamieszkałą w Małopolsce, na Podkarpaciu, Lubelszczyźnie oraz na Kresach południowo-wschodnich II Rzeczpospolitej. Wśród zamordowanych ponad 200 tys. pochodziło z Dystryktu Krakowskiego GG.

Zagładą całych żydowskich społeczności kierował niemiecki zbrodniarz Odilo Globocnik, dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim. Pod jego kontrolą już z końcem 1941 r. rozpoczęto w Bełżcu budowę obozu. Za datę symbolizującą rozpoczęcie akcji eksterminacyjnej uznaje się 16/17 marca 1942 r., gdy do Bełżca przywieziono pierwszy transport Żydów z lubelskiego getta.

Ofiarami niemieckiej akcji padli m.in. Żydzi z: Krakowa, Tarnowa, Nowego Sącza, Nowego Targu, Czarnego Dunajca, Dąbrowy Tarnowskiej, Grybowa, Jordanowa, Limanowej, Makowa Podhalańskiego, Myślenic, Nowego Wiśnicza, Olkusza, Piwnicznej, Proszowic, Rabki, Słomnik, Szczawnicy, Tuchowa, Wieliczki, Wolbromia, Zakliczyna i Żabna. Wielu Żydów zginęło już w czasie przygotowań do transportu do niemieckich obozów zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince i na Majdanku (KL Lublin).

1647718832733 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec1647718802806 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec

Zwieńczeniem ludobójstwa była operacja, której Niemcy nadali szyderczą nazwę Erntefest („Dożynki”), przeprowadzona 3-4 listopada 1943 r. W sumie wymordowali półtora miliona polskich Żydów, a także obywateli innych krajów okupowanej Europy. Funkcjonariusze Rzeszy zagarnęli dobytek, wyceniony na co najmniej 178 mln marek.

1647718802823 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718802839 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718802855 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718802875 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718832692 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718832705 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718832718 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718832755 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718832772 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718864260 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718864282 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec 1647718864295 Uroczystość upamiętniająca ofiary niemieckiej Akcji „Reinhardt” – Bełżec

Bełżec. Zapomniane miejsce kaźni polskich Żydów

Niemiecki obóz zagłady w Bełżcu został zbudowany na potrzeby Einsatz Reinhardt (Akcji Reinhardt) – masowego ludobójstwa, któremu niemieccy zbrodniarze nadali jako kryptonim imię jednego z nich – Reinharda Heydricha, gospodarza osławionej konferencji w Wannsee pod Berlinem.

W Wannsee w styczniu 1942 r. Niemcy doprecyzowali przebieg Endlösung der Judenfrage (tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej), czyli metodycznego planu wymordowania europejskich Żydów. Wprawdzie Heydricha wkrótce dosięgła sprawiedliwość – zmarł w wyniku ran odniesionych w zamachu, który przeprowadził w Pradze czeski ruch oporu – lecz jego imię już na zawsze pozostało symbolem bezprecedensowego bestialstwa.

Obóz zagłady w Bełżcu był jednym z pierwszych tego typu miejsc na terenach Generalnego Gubernatorstwa. Jego budowę rozpoczęto 1 listopada 1941 r. Kilka miesięcy później, 17 marca 1942 r. przywieziono tutaj pierwsze transporty Żydów z Lublina i Lwowa. Wygnani z bydlęcych wagonów, zostali zamordowani w komorze gazowej.

Ostatnie transporty do Bełżca, w których znajdowało się ok. 40-50 tys. Żydów przyjechały w dniach od 7 do 11 grudnia 1942 r. z Rawy Ruskiej. Od 15 grudnia 1942 r. na terenie całego GG obowiązywał całkowity zakaz transportów innych niż wojskowe, co spowodowane było toczącymi się walkami pod Stalingradem. Bełżec już nie przyjął żadnego transportu. Wynikało to m.in. z przepełnienia znajdujących się tam masowych grobów. W grudniu 1942 r. obóz został zamknięty. Przez następne miesiące Niemcy zacierali ślady swoich zbrodni.

Według Roberta Kuwałka, historyka pracującego w Państwowym Muzeum na Majdanku, do obozu zagłady w Bełżcu wysłano 179 transportów, w których znajdowało się 440-453 tys. Żydów z różnych stron okupowanych ziem polskich, a także z Rzeszy Niemieckiej oraz Protektoratu Czech i Moraw.

Źródło: https://suski.dlawas.info/historia/uroczystosc-upamietniajaca-ofiary-niemieckiej-akcji-reinhardt-belzec-woj-lubelskie-15-marca-2022/cid,28194,a