W niedzielę 13 grudnia 1981 r. wprowadzono w Polsce stan wojenny, który obowiązywał do 22 lipca 1983 r. Na ulice wyjechały czołgi i transportery opancerzone, pojawili się uzbrojeni żołnierze. Była to jedna z najsmutniejszych niedziel w nowej historii Polski.
W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., nie czekając nawet na formalne uchwalenie przez Radę Państwa dekretu o stanie wojennym, grupy funkcjonariuszy MO i SB przystąpiły do zajmowania siedzib regionalnych „Solidarności” oraz zatrzymywania jej działaczy. Większość Polaków o wprowadzeniu stanu wojennego dowiedziała się z radiowo-telewizyjnego wystąpienia gen. Jaruzelskiego. Działalność większości organizacji społecznych – w tym wszystkich związków zawodowych – została zawieszona. Zawieszono również większość tytułów prasowych. Z gazet centralnych wydawano jedynie „Trybunę Ludu” i „Żołnierza Wolności”, a w terenie kilka lokalnych dzienników Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Wśród internowanych 13 grudnia znalazła się większość przywódców „Solidarności” z Lechem Wałęsą na czele. Łącznie, w całym okresie stanu wojennego, internowano w 49 ośrodkach blisko 10 tys. ludzi. Na ulice największych miast skierowano 70 tys. żołnierzy i 30 tys. milicjantów, których wyposażono w kilka tysięcy czołgów, transporterów opancerzonych i wozów bojowych. Część z nich wzięła udział w pacyfikacji kilkudziesięciu zakładów pracy, w których doszło do strajków okupacyjnych. Najbardziej dramatyczny przebieg miała akcja milicji i wojska w Kopalni „Wujek”, gdzie zastrzelono 9 górników.
Na podstawie dekretu o stanie wojennym wprowadzono m.in. oficjalną cenzurę korespondencji, zawieszono podstawowe prawa obywatelskie oraz wprowadzono tryb doraźny w sądach. Szczególnie dolegliwe dla ludności stało się przerwanie łączności telefonicznej, co w niektórych ośrodkach trwało aż do stycznia 1982 r.
W Warszawie, Krakowie, Łodzi i Gdańsku oraz w kilku innych ośrodkach, doszło też w grudniu 1981 r. do demonstracji ulicznych. Niektórym z zatrzymanych uczestników zamieszek, a przede wszystkim przywódcom strajków, urządzano procesy w trybie przyspieszonym. Zapadały w nich wyroki od kilku miesięcy do 10 lat więzienia.

stan wojenny 37. rocznica ogłoszenia stanu wojennego w Polsce

Manifestacje uliczne stały się jedną z najważniejszych form oporu wobec stanu wojennego, a ich apogeum miało miejsce 31 sierpnia 1982 r., w drugą rocznicę podpisania porozumień gdańskich. Tego dnia demonstrowano w co najmniej 66 miastach na terenie 34 województw. Tragiczny przebieg miała demonstracja w Lubinie, w woj. legnickim, gdzie milicjanci bez wyraźnego powodu użyli broni palnej zabijając trzy osoby. W starciach we Wrocławiu oraz Gdańsku zginęło jeszcze dwóch uczestników manifestacji, a w całym kraju było kilkuset rannych. Za udział w demonstracjach zatrzymano w sumie ponad 5 tys. ludzi, z których ponad 3 tys. postawiono przed kolegiami ds. wykroczeń, a 126 wytoczono procesy.

13 grudnia – wprowadzenie stanu wojennego 37. rocznica ogłoszenia stanu wojennego w Polsce

Najważniejszym przejawem istnienia opozycji stała się jednak działalność wydawnicza. W 1982 r. ukazało się poza zasięgiem cenzury co najmniej osiemset nielegalnych czasopism, wydano też ponad trzysta broszur i książek. Większość pism miała oczywiście nakład nie przekraczający kilkuset egzemplarzy, a ich żywot kończył się często po wydaniu kilku numerów. Niektóre jednak wydawano w tysiącach egzemplarzy, a ich zasięg wykraczał daleko poza obszar jednego miasta czy nawet regionu Polski. Najbardziej znany był „Tygodnik Mazowsze”, ale duże znaczenie lokalne posiadały też krakowski „Biuletyn Małopolski”, poznański „Obserwator Wielkopolski” i wrocławskie „Z dnia na dzień”. Duże znaczenie psychologiczne miały też audycje radia „Solidarność”, które po raz pierwszy wyemitowano 12 kwietnia 1982 r. w Warszawie.

13 grudnia Zapal Światło Wolności 1 37. rocznica ogłoszenia stanu wojennego w Polsce

12 grudnia 1982 r., w przemówieniu telewizyjnym, gen. Jaruzelski poinformował, że zdaniem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego powstały warunki dla zawieszenia stanu wojennego. W ślad za tym 19 grudnia Rada Państwa podjęła decyzję o zawieszeniu z dniem 31 grudnia 1982 r. stanu wojennego na całym terytorium PRL. Zwolniono wówczas około 1,5 tys. internowanych, ale w więzieniach pozostali ludzie skazani za działalność opozycyjną w okresie stanu wojennego oraz 11 internowanych dotąd czołowych działaczy „Solidarności” i KSS „KOR”. Jednak mimo zawieszenia, a następnie z dniem 22 lipca 1983 r. ostatecznego zniesienia stanu wojennego, większość przepisów ograniczających swobody obywatelskie pozostała w mocy. Zasadnicze zmiany w tym zakresie nastąpiły dopiero w 1989 r.